TMMOB Ücretli ve İşsiz Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları İstanbul Yerel Kurultayı Gerçekleştirildi

TMMOB Ücretli ve İşsiz Mühendis Mimar Şehir Plancıları İstanbul Yerel Kurultayı 17 Ekim 2009 Cumartesi 10.30-18.30 saatlerinde YTÜ Oditoryum’da gerçekleştirildi. 248 kişinin katıldığı ve 35 kişinin konuşma yaptığı, +İvme Dergisi yayın kurulu üyelerinin de yoğun katılım sağladığı ve söz aldığı Yerel Kurultay oldukça canlı ve verimli geçti, ana kurultaya iletilmek üzere birçok karar önerisi sunuldu.

İstanbul Yerel Kurultayı, EMO İstanbul Şubesi YK ve Kurultay Düzenleme Kurulu Başkanı Erhan KARAÇAY‘ın açılış konuşması ile başladı. Açılış konuşmasının ardından foruma geçildi. Öğle arasında kurultay katılımcıları, Gıda MO, ZMO ve KMO İstanbul şubelerinin saat 13.00’te Beşiktaş Demokrasi Anıtı’nın önünde Dünya Gıda Günü ile ilgili düzenledikleri basın açıklamasına katıldılar. Yaklaşık 50 kişinin katıldığı açıklamanın ardından 14.00’de Kurultay’ın ikinci bölümüne geçildi.

Kurultayda değinilen noktalar ve öneriler şu başlıklar altında toplanabilir:

• Kamuda ve özel sektörde ücretli çalışma ve işsizlik hakkında.

İvme Dergisi üyesi kamu çalışanı bir mühendisin konuşmasında, kamuda 657’ye bağlı kadrolu, 657/4b’ye bağlı sözleşmeli ve taşeron olmak üzere üç tip personel istihdam edildiği, amir-memur ilişkisinin personel üzerinde baskıya yol açtığı, özellikle sözleşmelilerin ve taşeronların durumlarının daha kötü olduğu belirtildi. Kamu çalışanlarında sendikal örgütlülüğün sınırlılığına değinilerek, işyerlerindeki sorunlardan ötürü mühendislerin bir kuruma ihtiyaç duyduğu, oysa sendikaların ve odaların kitleden kopuk olduğu ifade edildi. TMMOB’nin belediyelerde ve kamuda çok rahat örgütlenebileceği, TMMOB örgütlülüğünün sendikal örgütlülüğü besleyeceği vurgulandı.

Özel sektörde çalışan mühendis mimarların temel sorunları, düşük ücretler, kötü çalışma koşulları, yasada belirlenenin üzerinde uzun çalışma saatleri, fazla mesai ücretlerinin verilmemesi, sigortaların gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması olarak belirlendi. Bir İvme Dergisi yayın kurulu üyesi tarafından, yasadışı çalıştırmaya maruz kalan mühendis mimarların sorunlarını kamuoyuna duyurmak ve bu tür uygulamaların önüne geçmek için TMMOB’nin yasadışı çalıştırmaya karşı bir mücadele programı oluşturması, bu programı bir kampanya biçiminde ele alması önerildi. Önemli sorunlardan birinin mühendis mimarlara dayatılan iş sözleşmeleri olduğu belirtilerek TMMOB’nin tip sözleşmeler hazırlayabileceği belirtildi.

Emeklilerin sorunlarına değinilerek, TMMOB’nin emeklilik yaşının 65 olmasına karşı mücadele içinde yer alması gerektiği dile getirildi.

Mühendis asgari ücreti, kurultayın tartışmalı başlıklarından biri oldu. Mühendisler için ayrı bir asgari ücret saptanması gerektiği görüşünün karşısında, asgari ücretin tüm çalışanların hayatlarını devam ettirebilmeleri için gerekli olan ücret olduğuna ve tespitinin tüm emek örgütleriyle birlikte yapılması gerektiğine; mühendisler için farklı bir asgari ücret tarifinin mühendislerin işçi sınıfının bir parçası olduğu bilinciyle çeliştiğine, eğer üyelerimize bu bilinci kazandırmayı hedefliyorsak buna uygun önermelerde bulunmamız gerektiğine; ayrı bir mühendis asgari ücreti belirlemek yerine TMMOB’nin iş alanlarına göre mühendis taban ücreti belirlemesinin daha doğru olduğuna işaret eden görüşler ağırlıklı olarak İvme Dergisi yayın kurulu üyeleri tarafından dile getirildi.

İvme Dergisi’nin yoğun bir biçimde karşı çıkışını sürdürdüğü belgelendirme ve yetkin/yetkili/uzman mühendislik uygulamalarıyla ilgili olarak, bu uygulamaların sermayenin bir ihtiyacı olduğu, çalışma yaşamının esnekleştirilmesiyle bağlantısının bulunduğu ve mühendislik emeğinin değersizleştirilmesini amaçladığı belirtildi; TMMOB ve bağlı odalarının, üyelerini ucuz işgücü haline getirecek ve üyeler arasında eşitsizlik ve rekabet yaratacak bu uygulamalardan vazgeçmesi gerektiğinin altı bir kez daha çizildi.

• Üniversiteler ve öğrenci üyeler hakkında.

YÖK’ün üniversiteler üzerindeki baskısı, üniversitede çalışan mühendislerin çok sayıda sorunla karşı karşıya olduğu, 50d uygulamasıyla birçok araştırma görevlisinin işinden olacağı, üniversitelerde esnek çalışmanın getirilmeye çalışıldığı, bunun üniversitelerde sermayenin daha da hakim olmasına dönük girişimler olduğu ifade edildi.

İvme Dergisi üyeleri YÖK’ün yeni hazırladığı, üniversitelerde danışma kurulları kurulmasına yönelik yönetmelik taslağını gündeme getirerek, yönetmeliğin bu haliyle üniversite-sanayi işbirliği adı altında sermayenin üniversiteler üzerindeki egemenliğinin yeni bir adımı olduğuna dikkat çekti. Üniversitelerde demokratik bir işleyiş sağlamaya yönelik danışma kurullarının, sanayi ve ticaret odası başkanları ya da belediye başkanlarıyla değil, üniversite bileşenleriyle kurulması gerektiği belirtilerek, sözü geçen taslak yönetmelikte danışma kurulu üyeleri arasında sayılan TMMOB’nin bu kurulda yer almayı reddetmesi gerektiği ifade edildi.

Öğrenci üyeler yetkin/yetkili/uzman mühendislik uygulamalarından en fazla etkilenen kesimin kendileri olduğunu dile getirerek TMMOB’nin bu uygulamalardan vazgeçmesi gerektiğini tekrarladılar. Ayrıca stajlarda yaşadıkları sorunlara (stajyerlerin ücretsiz çalıştırılması, sigortalarının yapılmaması vb.) değinerek TMMOB’nin bu sorunlara müdahil olması gerektiğini belirttiler. TMMOB’nin üniversitelerle ortak bir staj takip komisyonu kurması önerildi.

• Kadın mühendisler hakkında.

Kadın mühendislerin iş yaşamında erkek meslektaşlarından farklı, özgül sorunlar da yaşadıkları belirtildi. Cinsiyet ayrımcılığı ve mobbingin yaygınlığına dikkat çekilerek, TMMOB’nin bu uygulamalara maruz kalmış kadın üyelerine hukuksal ve psikolojik destek sağlaması gerektiği, odaların cinsiyet ayrımcılığı içeren iş ilanlarını yayımlamaması gerektiği, mobbing ya da ayrımcılık uygulayan mühendis mimarlara karşı TMMOB’nin bir yaptırım uygulamasının şart olduğu belirtildi. Eşdeğer işe eşit ücret, kreş hakkı, doğum izninin yalnızca kadınlar değil, erkekler için de istenmesi talepleri dile getirildi.

• TMMOB Örgütlülüğü

TMMOB’nin ücretli çalışan ve işsiz mühendis mimar ve şehir plancıların ekonomik-demokratik hakları için mücadelede yetersiz kaldığı, yüzünü daha fazla bu kesime dönmesi gerektiği belirtildi. TMMOB’de örgüt içi demokrasi konusunda sorunlar olduğu, ayrıca ücretli çalışanlar ve işsizlerin, gençlerin ve kadınların TMMOB ve Oda yönetimlerinde temsiliyetinin olması gerekenin çok altında olduğu ifade edildi. TMMOB’nin ücretli ve işsiz mühendislere yönelik yoğun bir örgütlenme faaliyetine başlaması, 2010-2012 dönemini “Örgütlenme Dönemi” ilan etmesi bir İvme Dergisi yayın kurulu üyesi tarafından önerildi.

Demokratik bir biçimde yapılandırılacak işyeri temsilciliklerinin aktif kullanımının örgütlenmeye sağlayacağı yararlar üzerinde duruldu. Ayrıca Organize Sanayi Bölgeleri’ne dönük çalışmalar yapılması gerektiğinin altı çizildi. Tüm odalarda ücretli ve işsiz mühendisler komisyonlarının kurulması gerektiği belirtilirken, İKK bünyesinde merkezi örgütlenme komisyonları oluşturulması da önerildi. Hak gaspları ve işten çıkarmalarda üyelerine destek olmak üzere TMMOB bünyesinde hukuk bürolarının bulunmasının bir zorunluluk olduğu dile getirildi.

Mühendislerin sendikalaşması da kurultayın önemli başlıklarından biriydi. Ayrı bir mühendis sendikası kurulmasını öneren üyeler olduğu gibi, mühendislerin ilgili işkolu sendikalarında sendikalaşmasının daha doğru olacağını ifade eden üyeler de oldu. Mühendislerin sendikalaşmasına TMMOB’nin önayak olması, bunun yanı sıra odalarda çalışan teknik personelin de sendikalaşması gerektiği birçok üye tarafından dile getirildi.

Ayrıca yapı denetimci mühendislerin sorunları ve değiştirilmiş olan Yapı Denetim Yasası’nın mühendislere yüklediği sorumluluklar ya da yeni çıkan Gıda Yasası’nın 15 bin mühendisin işsizliğine sebep olacağı gibi çeşitli alanların güncel sorunları üzerinde de duruldu.

İsteyen tüm katılımcıların kısıtlanmaksızın kürsü hakkını kullanabildikleri demokratik bir biçimde gerçekleşen İstanbul Yerel Kurultayı, 14-15 Kasım 2009 tarihinde İTÜ Maçka Kampüsü Mustafa Kemal Anfisi’nde yapılacak olan ana kurultayda, yerel kurultaylardan gelen karar önergelerini kararlara dönüştürmek için bir araya gelmek üzere sona erdi.